http://www.vessella.it KARIBU!
Corso di Esperanto
(per falsi principianti)

ATTENZIONE: Se questi caratteri: ĉ ĝ ĥ ĵ ŝ ŭ sono diversi da: scrivimi indicandomi il programma che usi (Internet Explorer 6, Netscape 7, o altro) affinchè ti possa aiutare a vedere correttamente i suddetti caratteri.
INDICE

Rajtigilo

Enkonduko
Unua ĉapitro
Dua ĉapitro
Tria ĉapitro
Kvara ĉapitro
Kvina ĉapitro
Sesa ĉapitro
Sepa ĉapitro
Oka ĉapitro
Naŭa ĉapitro
Deka ĉapitro
Dekunua ĉapitro
Dekdua ĉapitro
Dektria ĉapitro
Dekkvara ĉapitro
Dekkvina ĉapitro
Deksesa ĉapitro
Deksepa ĉapitro
Dekoka ĉapitro
Deknaŭa ĉapitro
Dudeka ĉapitro
Dudek unua ĉapitro
Dudek dua ĉapitro
Dudek tria ĉapitro
Dudek kvara ĉapitro
Dudek kvina ĉapitro

Corso completo (pdf)

Cartoline virtuali


GERDA MALAPERIS! (de Claude Piron)

ĈAPITRO 24 (DUDEK KVAR)
Ascoltare l'audio Ascoltare l'audio

"Nur papero!" kriis Ronga.

"Ankaŭ estas libro!" diris Marta, sed jam Ronga laŭtlegis:

"Tie ĉi kuŝas la Trezoro de la Lumo. Pro la daŭra persekutado, la Sankta kaj Sekreta Frataro de la Lumo-Serĉantoj baldaŭ ĉesos ekzisti. Sed ĝia Spirito plu vivos. Iun tagon, homoj retrovos la Sanktajn Principojn kaj rekomencos ilin apliki. Por ili estas ĉi tie kaŝita la Trezoro de la Lumo.

"Ĝi estas skribita en la Speciala Lingvo de la Frataro, sed certe homoj troviĝos, kiuj ĝin povos kompreni. La Trezoro konsistas el la arto praktike apliki kaj defendi la Veron, la Justecon, la Dignecon, la Respekton al ĉiu homo, la Interkomprenon, la Honestecon, la Amon, la Kompatemon kaj la Konon de si mem kaj de sia ĝusta loko.

"Por la Frataro, la Spiritaj Valoroj estas la plej altaj. Tial ĝia Trezoro estas pure Spirita.

"Al vi, homo, kiu trovis ĝin, trans multaj aŭ malmultaj tagoj, semajnoj, monatoj, jaroj, jardekoj aŭ jarcentoj, Saluton kaj Fratecon!"

* * *

Ili sidis en komfortaj brakseĝoj en la hejmo de Gerda.

"Kio okazis poste?" ĉi-lasta demandis.

"Ni malkaŝis nin, kaj mi ilin arestis," diris la policano. "La loka polico estis antaŭe informita, kaj enŝlosis ilin."

"Ĉu vi scias, kiel komenciĝis la afero?" scivolis Tom.

"Proksimume. Kiam Marta estis flegistino en la hospitalo, ŝi ĉeestis kirurgian operacion de historiisto, Prof. (=Profesoro) Kosadi. Kiam ĉi-lasta estis duone dormanta, duone vekiĝanta, li parolis nekonscie pri la trezoro de la Lumoserĉantoj. Li diris, ke temas pri malnova societo, elita, tre riĉa, pri kies trezoro li eksciis hazarde legante en la Vatikana Biblioteko."

"Jes," daŭrigis Gerda. "Tiun parton de la afero mi konas. Li faris historian esploron en la Biblioteko Vatikana. Inter la paĝoj de malnova libro, li trovis dokumenton en la sekreta lingvo de la Lumoserĉantoj. Li antaŭe kelktempe interesiĝis pri tiu sekreta societo internacia, kaj iom komprenis ĝian sekretan lingvon. Li komprenis, ke tiu papero indikas, kie troviĝas la trezoro de la Lumoserĉantoj, sed mem ne povis traduki ĉiujn detalajn indikojn. Li ricevis la permeson fotokopii la dokumenton. Foje, kiam ni renkontiĝis, li parolis pri tio al mi. Li diris, ke eble homoj provos trovi tiun trezoron, ĉar pli kaj pli multaj personoj interesiĝas pri la malnovaj sekretaj societoj. Li sciis, ke mi estas la sola persono en la mondo, kiu vere ĝisfunde studis tiujn malnovajn sekretajn lingvojn, kaj li petis min solene promesi, ke mi neniam kunlaboros kun homoj serĉantaj la trezoron pro materia intereso."

"Kion li volis, ke oni faru pri ĝi?" Linda demandis.

"Ke ĝi transiru al iu muzeo aŭ ŝtata institucio."

Tom intervenis:

"Kiel Marta ricevis la fotokopion?"

"Tion ŝi mem klarigis al mi," respondis la policano: "ŝi konstatis, ke la substanco uzita antaŭ la operacio por dormigi la profesoron estas unu el tiuj, kiujn oni kelkfoje uzas por t.n. (= tiel nomata) narkoanalizo. Post la operacio, kiam la profesoro kuŝis en sia ĉambro -- li havis privatan ĉambron kaj do estis sola -- ŝi injektis al li tiun substancon, kaj pridemandis lin. Sub la influo de la koncerna substanco, oni dormas, sed dormante aŭdas kaj respondas demandojn, ĝenerale dirante la veron. Li do dorme respondis al ŝi. Per tiu metodo ŝi eksciis pri tio, ke nur unu persono en la mondo, nome Gerda, komprenas tiun sekretan lingvon, kaj pri multaj aliaj aferoj."

Vortaro - Vocabolario

DEMANDOJ (24)
Kiel aspektis la trezoro?
oro
papero
ŝtonoj
moneroj
Kion legis Ronga?
libron pri principoj
paĝon pri nova loko
tute ne legis
leteron de Gerda
Kiam Marta eksciis pri la trezoro de la lumoserĉantoj?
dum vojaĝo
dum sonĝo
dum operacio
tiumatene
Kie profesoro Kosadi faris historian esploron?
en Muzeo
en Universitato
en ŝtata institucio
en Vatikano
Kion profesoro Kosadi eksciis pri la trezoro?
nenion
ke ĝi apartenas al sekreta socio
ties lokiĝon
ties valoron
Kion li ne povis kompreni?
nenion
ĉiujn detalojn
en kiu lingvo estas la indikoj
kiel trovi la trezoron
Kiel Marta eksciis pri la trezoro?
de Gerda
de Lumoserĉanto
pridemandante la profesoron
pridemandante la kuracistoj

GRAMATIKAJ NOTOJ

Participaj adjektivoj

En la antaŭa ĉapitro vi lernis pri ĉiuj ses participoj en Esperanto, sed ni uzis ilin nur kiel adjektivojn (-a). Adjektivon oni povas uzi aŭ apud substantivo (Ŝi vidas blondan viron), aŭ kun iuj verboj, ekzemple esti (La viro estas blonda). Ankaŭ participajn adjektivojn oni povas uzi en tiuj du manieroj:

    Mi vizitas la enŝlositan virinon.

    La virino estas enŝlosita.

La participaj adjektivoj havas la saman signifon en ambaŭ situacioj.

Oni povas montri la subjekton de objekta (pasiva) participo per la prepozicio de:

    Mi vizitas la virinon enŝlositan de la blondulo.

    La virino estas enŝlosita de la blondulo.

Tiuj frazoj signifas preskaŭ same kiel:

    Mi vizitis la virinon, kiun la blondulo enŝlosis.

    La blondulo enŝlosis la virinon.

Tiuj lastaj frazoj estas tamen pli simplaj kaj pro tio pli bonaj.

Eblas uzi ankaŭ subjektan (aktivan) participon post la verbo "esti":

    La blondulo estas enŝlosinta la virinon.

Tiaj kunmetitaj verbotempoj estas tamen tre maloftaj. Preskaŭ ĉiam sufiĉas simple:

     La blondulo enŝlosis la virinon.

Participoj uziĝas ne nur adjektive, sed ankaŭ adverbe kaj substantive. Ni konsideru unue ilian substantivan uzadon.

Participaj substantivoj

Participaj substantivoj havas kompreneble la finaĵon -o: malaperinto, krieganto, kaptoto.
Oni devas memori, ke participa substantivo ĉiam signifas personon, aŭ ulon. Malaperinto estas do malaperinta ulo, krieganto estas krieganta ulo, kaj kaptoto estas kaptota ulo.
Se oni volas paroli pri aĵo, oni povas uzi kroman finaĵon -aĵ-. Donitaĵo estas ekzemple aĵo donita, io donita.

Participaj adjverboj

Participaj adverboj havas la finaĵon -e: enirante, forironte, vidinte.
Pri participaj adverboj oni devas memori, ke ili ĉiam rilatas al la subjekto de la frazo.
Ekzemple, la frazo:

    Bob vidis Lindan enirante la restoracion.

Devas signifi:

    Bob vidis Lindan, dum li (Bob) eniris la restoracion.

Jen aliaj ekzemploj:

    Forironte Bob turnis sin al la pordo. (Bob turnis sin al la pordo por foriri.)

    Vidinte Lindan Bob iris al ŝia tablo. (Post kiam li vidis Lindan, Bob iris al ŝia tablo.)

Kompreneble oni povas uzi ankaŭ objektajn (pasivajn) participajn adverbojn:

    Bob forlasis la restoracion ne vidite de Linda.

    Observate de la studentoj li ne kuraĝis foriri.

    Kaptote de la malamiko li decidis sin mortigi.

En skriba Esperanto oni ofte uzas tiajn frazojn kun participaj adverboj, sed en parolata Esperanto ili ne estas tiom uzataj. Oni preferas paroli per simplaj mallongaj frazoj.

EKZERCOJ (24)
Ekzemplo:

ĈAR la studentoj LIN OBSERVIS, li ne kuraĝis foriri.

---> Observate de la studentoj li ne kuraĝis foriri.

Forigu la vortojn skribitajn GRANDE!

La INFANOJ, KIUJ LERNAS, ekstaras, kiam la instruisto envenas.

POST KIAM LI longe PRIPENSIS la aferon, li decidis ekagi.

Oni kondukis la HOMON, KIUN ONI KAPTIS, al la policejo.

La HOMO, KIU MALAPERIS, estas instruisto pri malnovaj sekretaj lingvoj.

DUM LI ATENDIS la buson, Tom ekhavis ideon.

La HOMOJ, KIUJN LA AFERO INTERESAS, povas trovi pli da informoj en iu ajn biblioteko.

La blondulo forveturis, DUM Tom kaj Linda OBSERVIS LIN.

La HOMOJ, KIUJN ONI LIBERIGOS, atendis la malfermon de la pordego.

ĈAR la polico LIN KAPTOS, la spiono dispecetigis la dokumenton.

POST KIAM ĈIU FORGESIS ĜIN, la libro atendis multajn jarcentojn en la biblioteko.

TUJ ANTAŬ OL LI MALFERMIS la pordon, li subite konsciis pri stranga bruo venanta de la alia flanko.

La HOMOJ, KIUJ FORIROS, ne plu zorgos pri sia laboro.


© Demandoj kaj Ekzercoj de Edmund GRIMLEY EVANS
edmund@esperanto.org

< Antaŭa ĉapitro - Sekva ĉapitro>
© Nino Vessella, 1996-.
Diritti riservati. Nessuna parte può essere riprodotta, in qualsiasi forma o mezzo, senza citare la fonte.
Ĉiuj rajtoj rezervitaj. Neniu parto povas esti reproduktita, en kiu ajn formo aŭ per kiu ajn metodo, sen mencii ĉi tiun fonton.
Haki zote zimehifadhiwa. Hairuhusiwi kunakili sehemu yoyote bila kuitaja asili yake hii.
All rights reserved. No part may be reproduced, in any form or by any means, without mention of this source.