•  Rajtigilo

•  Enkonduko
•  Unua ĉapitro
•  Dua ĉapitro
•  Tria ĉapitro
•  Kvara ĉapitro
•  Kvina ĉapitro
•  Sesa ĉapitro
•  Sepa ĉapitro
•  Oka ĉapitro
•  Naŭa ĉapitro
•  Deka ĉapitro
•  Dekunua ĉapitro
•  Dekdua ĉapitro
•  Dektria ĉapitro
•  Dekkvara ĉapitro
•  Dekkvina ĉapitro
•  Deksesa ĉapitro
•  Deksepa ĉapitro
•  Dekoka ĉapitro
•  Deknaŭa ĉapitro
•  Dudeka ĉapitro
•  Dudek unua ĉapitro
•  Dudek dua ĉapitro
•  Dudek tria ĉapitro
•  Dudek kvara ĉapitro
•  Dudek kvina ĉapitro

•  Cartoline virtuali

GERDA MALAPERIS! (de Claude Piron)

"... Ŝi kuŝas meze de la koridoro! Venu, venu tuj. Certe la afero urĝas," diras Tom.

Li rigardas la flegistinon: ŝi estas dika, grasa virino kun bluaj okuloj, ruĝaj haroj, kaj tre ronda vizaĝo. Jam kelkajn minutojn li provas diri, kio okazis, sed ŝajnas, ke tiu flegistino ne rapide komprenas. La vorto urĝa ŝajnas ne ekzisti en ŝia vortaro.

"Kuŝas, ĉu? Meze de la koridoro, ĉu vere?" ŝi diras.

Videble, la flegistino apenaŭ povas kredi.

"Kial, diable, ŝi kuŝus meze de la koridoro?" ŝi demandas.

"Mi petas, venu urĝe. Mi ne scias, kial ŝi kuŝas tie. Mi nur diras, kion mi vidis. Ni trovis ŝin tie. Eble ŝi estis malsana. Mi ne scias. Ŝi svenis, ŝi perdis la konscion. Nun certe oni devas urĝe okupiĝi pri ŝi."

"Stranga afero!"

"Nu, mi ne estas fakulo. Vi jes. Okupiĝi pri malsanaj homoj estas via fako, ĉu ne? Venu tuj. Urĝas!"

"Nu, nu, nu, nu. Kial, diable, ŝi svenis en la koridoro? Stranga ideo! Oni neniam svenas tie."

"Ĉu vere? Kie do oni svenas en ĉi tiu universitato? Pardonu min, sed mi ne konas la tradiciojn. Mi estas novulo. Apenaŭ unu semajnon mi estas ĉi tie."

"Juna viro, en ĉi tiu universitato, oni svenas en la klasĉambroj, oni svenas en la restoracio, oni svenas en la dorm-ĉambroj, oni svenas en la banĉambroj, eble eĉ oni povus sveni en iu administra oficejo. Sed pri sveno koridora mi neniam aŭdis. Stranga epoko! Stranga generacio! Oni faras ion ajn niaepoke."

"Vi parolas, parolas, paroladas, kaj dume tiu kompatinda knabino kuŝas en koridoro, kaj neniu zorgas pri ŝi!"

"Nu, nu, ne maltrankviliĝu, juna viro, ne havu zorgojn. Ni tuj rapidos tien, kaj mi tuj prizorgos ŝin."

Kaj ili kune rapidas al la loko, kie Tom lasis sian amikon kun Gerda.

Sed jen subite Tom haltas.

"Kio okazas? Kial vi ekhaltis?" demandas la flegistino.

"Ŝi estis ĉi tie, kaj ne plu estas, sed..."

"Sed estas iu alia, kaj li estas senkonscia, ŝajnas al mi. Ĉu vi konas lin?"

"Jes, estas mia amiko Bob. Kio okazis al li?"

La flegistino iras al Bob, kiu falsidas ĉe la koridora muro. Ŝi tuŝas lian kapon.

"Batita! Oni batis la kapon al li!"

"Diable! Bob, Bob! Respondu! Ĉu vi aŭdas min? Diru ion, mi petas! Kio okazis?"

Sed Bob ne respondas, kaj Tom iĝas pli kaj pli maltrankvila.

Vortaro

Korelativoj

kial perche' [interrogativo anche indiretto]
kie dove [interrogativo anche indiretto]
neniu nessuno tra essi, nessuna persona

ajn = qualsiasi, qualunque

Questa particella si usa dopo un correlativo per sottolineare una maggiore indefinitezza:

iu ajn qualunque persona, qualsiasi tra quelli
io ajn qualsiasi cosa
kie ajn ovunque, in qualunque luogo
kiu ajn chiunque (soggetto)
kiun ajn chiunque (complemento oggetto)

Akuzativo

Abbiamo già imparato che per indicare la destinazione di qualcosa che si muove da un posto diverso si usa la desinenza -n dell'accusativo. Notare i differenti usi dell'accusativo nelle seguenti frasi:

kien ajn vi iros, mi sekvos vin, "ovunque tu andrai, ti seguiro'"
mi faros kion ajn vi diros, "faro' qualsiasi cosa tu dirai"
li diras ion ajn, "dice ogni cosa"
iru ien ajn, "vai ovunque", "vai ove vuoi" [in qualsiasi posto tu voglia]

Verboj

fari, "fare" > farita, "fatto"
vidi, "vedere" > vidita, "visto"
perdita peco, "un pezzo perduto"
ni estas informitaj, "siamo [stati] informati"

Afiksoj

-ad- azione prolungata o ripetuta

paroli, "parlare" > paroladi, "tenere discorso", "parlare a lungo"
la penso, "il pensiero" > la pensado, "il processo del pensare"
memoro, "memoria" > memorado "il processo del rammentare"

Notare le differenze:

la respondo estis longa, "la risposta era lunga"
la respondado estis longa, "la replica fu lunga" [ci volle un lungo tempo ad esprimere tutte le risposte]

li rigardis, "guardo'",
li ekrigardis, "diede un'occhiata",
li rigardadis, "guardo' a lungo", "guardo' e riguardo'"

-ar- gruppo, collezione

vorto, "parola" > vortaro, "dizionario", "vocabolario"
homo, "essere umano" > homaro, "umanita'" [insieme degli umani]
la studentaro, "il corpo studentesco"
la kuracistaro, "il corpo medico", "tutti i dottori (della zona)"

-ind- che vale la pena fare (confrontare con ebl, lez. 3)

ami, "amare" > aminda, "amabile", "che merita amore"
vidi, "vedere" > vidinda, "valevole d'esser visto"
havi, "avere" > havinda, "che merita d'esser avuto"
kompati, "aver compassione" > kompatinda, "che merita compassione, compassionevole"

Notare la differenza fra inda e ebla:

havinda, "meritevole d'esser avuto", havebla, "disponibile"
aminda, "che merita amore", amebla, "che puo' essere amato"

Prepozicioj

Notare l'uso di questa preposizione come prefisso:

senkora, "senza cuore"
senforta, "privo di forze"
senhelpa, "indifeso", "inerme"
senkompate, "impietosamente"